Στο προσκήνιο η προοπτική ανακήρυξης της Όθρυος σε παγκόσμιο γεωπάρκο UNESCO

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, κατόπιν πρότασης της Κίνησης Πολιτών για την Όθρυ, εξετάζει θετικά την ανάδειξη του βουνού των Τιτάνων με τα ιδιαίτερα γεωλογικά, οικολογικά, πολιτιστικά και ιστορικά χαρακτηριστικά

Ο δικαστικός αγώνας για την αποτροπή της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στην Όθρυ συνεχίζεται, με τα μέλη της Κίνησης Πολιτών να αναμένουν τις εξελίξεις σχετικά με την απόσυρση εταιρειών για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων στην περιοχή. Την ίδια ώρα, μια σημαντική προοπτική για την προστασία και την ανάδειξη του βουνού των Τιτάνων βρίσκεται στο προσκήνιο, καθώς πρόθεση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, κατόπιν πρότασης της Κίνησης Πολιτών, είναι να προωθήσει τη μελλοντική ανακήρυξη της Όθρυος σε Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO.

Στην ιστοσελίδα geoparka.gr «αλιεύσαμε» σχετικές πληροφορίες. Ένα γεωπάρκο είναι μια οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή που περιλαμβάνει σημαντικά γεωλογικά χαρακτηριστικά, όπως γεωλογικούς σχηματισμούς, απολιθώματα, σπήλαια, ορυκτά και ηφαιστειακά τοπία. Το γεωπάρκο συχνά δεν εστιάζει μόνο στη γεωλογία, αλλά περιλαμβάνει και οικολογικά, πολιτιστικά και αρχαιολογικά στοιχεία.

Άρα όλα τα προαπαιτούμενα καλύπτονται για την Όθρυ καθώς διαθέτει σημαντικά φυσικά και γεωλογικά χαρακτηριστικά τα οποία θα αποτελέσουν τη βάση για μια τέτοια πρωτοβουλία. Η ανάδειξή της σε γεωπάρκο θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία του φυσικού της πλούτου, αλλά και στην αξιοποίησή του με όρους βιώσιμης ανάπτυξης, δημιουργώντας παράλληλα νέες προοπτικές για την ευρύτερη περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι, σε εκδήλωση της Κίνησης Πολιτών που πραγματοποιήθηκε στο Κουρί τον Ιούνιο, ο διδάκτωρ Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μάρκος Βαξεβανόπουλος, είχε αναφερθεί στη μοναδική γεωλογική και βιολογική αξία της Όθρυος. Ειδικότερα, είχε επισημάνει την ύπαρξη 35 οριζόντιων σπηλαίων και βαράθρων, τονίζοντας ότι το βουνό αποτελεί έναν ιδιαίτερης σημασίας φυσικό χώρο που αξίζει να προστατευθεί και να αναδειχθεί. Μάλιστα, είχε προτείνει την αξιοποίηση αυτών των χαρακτηριστικών και την υποβολή πρότασης στην UNESCO για την ανακήρυξη της Όθρυος σε γεωπάρκο, επισημαίνοντας ότι έτσι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σημαντικό πόλο γεωτουρισμού.

Όπως είχε εξηγήσει, η γεωλογική ιστορία της περιοχής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πριν από περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια η Όθρυς αποτελούσε τμήμα ωκεανού ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική. «Πουθενά αλλού στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτή η στρωματολογική διαδοχή του ωκεανού» είχε πει χαρακτηριστικά ο κος Βαξεβανόπουλος.

Δέκα γεωπάρκα στην Ελλάδα

Τα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO (UNESCO Global Geoparks – UGGp) είναι ενιαίες γεωγραφικές περιοχές όπου τοποθεσίες και τοπία διεθνούς γεωλογικής σημασίας διαχειρίζονται με μια ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει την προστασία, την εκπαίδευση και την αειφόρο ανάπτυξη. Η προσέγγισή τους “από τη βάση προς τα πάνω”, που συνδυάζει τη διατήρηση με την αειφόρο ανάπτυξη, ενώ παράλληλα εμπλέκει τις τοπικές κοινότητες είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους. Σύμφωνα με τον παγκόσμιο κατάλογο που είναι δημοσιευμένος στην ιστοσελίδα της UNESCO, υπάρχουν 241 παγκόσμια γεωπάρκα σε 51 χώρες. Στην Ελλάδα είναι τα εξής δέκα: Λέσβου, Ψηλορείτη και Σητείας στην Κρήτη, Χελμού-Βουραϊκού στην Πελοπόννησο, Βίκου-Αώου στην Ήπειρο, Γρεβενών-Κοζάνης, Κεφαλονιάς-Ιθάκης, Λαυρεωτικής στην Αττική, Νισύρου και στην Θεσσαλία το Γεωπάρκο Μετεώρων-Πύλης με τους εντυπωσιακούς βραχώδεις σχηματισμούς των Μετεώρων και τα γεωλογικά τοπία της περιοχής.

Σκοπός ενός γεωπάρκου είναι:

-η διατήρηση και προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, με έμφαση στα γεωλογικά στοιχεία

-η προώθηση της εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με την γεωλογία, το περιβάλλον, και την αειφόρο ανάπτυξη

-η υποστήριξη επιστημονικών ερευνών

-η προώθηση του οικοτουρισμού, της τοπικής οικονομίας και της ανάπτυξης των τοπικών κοινοτήτων μέσω της αξιοποίησης των φυσικών πόρων με σεβασμό στο περιβάλλον.

Απαιτητική και χρονοβόρα διαδικασία

Η ανακήρυξη μιας περιοχής σε Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO δεν αποτελεί μια απλή ή άμεση διαδικασία. Απαιτεί συστηματική προετοιμασία, επιστημονική τεκμηρίωση, εκπόνηση των απαραίτητων μελετών και συντονισμένες ενέργειες, οι οποίες πρέπει να υλοποιηθούν βάσει συγκεκριμένων προδιαγραφών και χρονοδιαγραμμάτων. Παράλληλα, καθοριστική είναι η συνεργασία των αρμόδιων φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, η Περιφέρεια Θεσσαλίας προγραμματίζει διοργάνωση επιστημονικού σεμιναρίου στον Αλμυρό τον προσεχή Φεβρουάριο. Και βεβαίως, πρέπει να τονιστεί πως η προοπτική δημιουργίας γεωπάρκου στην Όθρυ αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της εγκατάστασης ανεμογεννητριών. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η διαφύλαξη της γεωλογικής και βιολογικής κληρονομιάς και η ανάδειξη της περιοχής μέσα από ήπιες μορφές τουρισμού θα μπορούσαν να αποτελέσουν βασικούς άξονες ενός διαφορετικού αναπτυξιακού σχεδιασμού για το βουνό των Τιτάνων. Όπως μάς είπε η κα Φρόσω Γιαννούλη εκ μέρους της Κίνησης Πολιτών, «μέχρι τώρα αναφερόμασταν στο τι δεν θέλουμε να γίνει στο βουνό, τώρα περνάμε στο τι θέλουμε να γίνει για να το προστατεύσουμε και να το αναδείξουμε».

Λαμπρινίδης: «Θετική η Περιφέρεια»

Ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος κος Φώτης Λαμπρινίδης τόνισε πως η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι θετική στην προοπτική της Όθρυος ώστε να ανακηρυχθεί γεωπάρκο. Η δήλωσή του στον «Λαό» έχει ως εξής: «Πράγματι, ήταν μια πρόταση από τα μέλη της Κίνησης Πολιτών για την Όθρυ που εξετάζει σοβαρά η Περιφέρεια. Είμαστε θετικοί, ωστόσο πρέπει να δούμε πόσο ρεαλιστική είναι αυτή η πρόταση και πώς μπορούμε να την δρομολογήσουμε ώστε να διεκδικήσουμε αυτό το αίτημα».

Ο κος Λαμπρινίδης επιβεβαίωσε πως προγραμματίζεται επιστημονικό συνέδριο για τον δεύτερο μήνα του προσεχούς έτους με στόχο την συνολική ανάδειξη της Όθρυος. Η θεματική του συνεδρίου θα αφορά το αβιοτικό περιβάλλον, την χλωρίδα και πανίδα της περιοχής, αλλά και ζητήματα τοπικής ανάπτυξης με επίκεντρο όλα τα ιδιαίτερα γεωλογικά, ιστορικά, πολιτισμικά, φυσικά χαρακτηριστικά που διαθέτει το βουνό.