Μάθημα τοπικής ιστορίας στο Γυμνάσιο Ν. Αγχιάλου

Με αφορμή την επέτειο της θεμελίωσης της Νέας Αγχιάλου, στις 30 Σεπτεμβρίου 1907, το Γυμνάσιο Νέας Αγχιάλου τίμησε την ιστορική μνήμη του τόπου μας μέσα από μια πλούσια και ιδιαίτερα παραστατική παρουσίαση. Η κ. Σουλτάνα Καρνομπατλόγλου, φιλόλογος και συγγραφέας, παρουσίασε στους μαθητές και στις μαθήτριες την ιστορική διαδρομή των Αγχιαλιτών: από την παλιά τους πατρίδα, την Αγχίαλο της Ανατολικής Ρωμυλίας, μέχρι τον ξεριζωμό, την προσφυγιά και τελικά τη δημιουργία της Νέας Αγχιάλου στον Παγασητικό.

Η παρουσίαση, πλούσια σε φωτογραφικό και ιστορικό υλικό, έδωσε τη δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν πρόσωπα, γεγονότα και τόπους και να παρακολουθήσουν την πορεία μιας κοινότητας που, παρά τις μεγάλες δοκιμασίες, κατάφερε να κρατήσει ζωντανή την ταυτότητα και τη μνήμη της.

Η τεχνολογική και ψηφιακή υποστήριξη της παρουσίασης έγινε από την κ. Ελένη Μαστροπέτρου, συμβάλλοντας στην καλύτερη αξιοποίηση του πλούσιου εποπτικού υλικού.

Η Αγχίαλος της Ανατολικής Ρωμυλίας, στη σημερινή Βουλγαρία, υπήρξε για αιώνες σημαντική ελληνική κοινότητα. Το καλοκαίρι του 1906 η πόλη γνώρισε βίαιη καταστροφή και οι κάτοικοί της βρέθηκαν στον δρόμο της προσφυγιάς. Οι Αγχιαλίτες δεν ήθελαν να διασκορπιστούν. Επιθυμούσαν να δημιουργήσουν μια νέα, ενωμένη πατρίδα, έναν τόπο όπου θα μπορούσαν να συνεχίσουν τη συλλογική τους ζωή και κυρίως να διατηρήσουν ζωντανό το όνομα Αγχίαλος.

Η επιλογή του νέου τόπου εγκατάστασης έγινε στην περιοχή της Θεσσαλίας, κοντά στον Βόλο και στον Αλμυρό. Το ελληνικό κράτος προχώρησε θεσμικά στην ίδρυση του συνοικισμού με το νόμο ΓΣΒ΄3202/07-04-1907. Και έτσι, στις 30 Σεπτεμβρίου 1907, τέθηκε ο θεμέλιος λίθος της Νέας Αγχιάλου. Η ημερομηνία αυτή δεν σηματοδοτεί απλώς την ίδρυση ενός νέου οικισμού. Συμβολίζει τη μετάβαση από την απώλεια στην ελπίδα και από τον ξεριζωμό στη δημιουργία.

Η νέα πόλη σχεδιάστηκε και οικοδομήθηκε με οργανωμένο τρόπο. Ήδη το 1908 είχαν ολοκληρωθεί τα πρώτα εκατοντάδες σπίτια και οι Αγχιαλίτες άρχισαν να εγκαθίστανται στη νέα τους πατρίδα. Στο κέντρο του νέου οικισμού ανεγέρθηκε και ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, σε ανάμνηση του ομώνυμου ναού της παλιάς Αγχιάλου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον κατά την παρουσίαση είχε η σύνδεση της ιστορίας με τον ίδιο τον χώρο στον οποίο ζούμε. Οι τόποι και τα ονόματα των δρόμων της Νέας Αγχιάλου μαρτυρούν την ιστορία της. Δεν είναι απλώς ονομασίες που συναντάμε καθημερινά στον δρόμο μας. Πίσω από κάθε όνομα μπορεί να κρύβεται ένας άνθρωπος, ένας τόπος, μια πατρίδα, ένα γεγονός ή μια μνήμη. Η Νέα Αγχίαλος είναι, με άλλα λόγια, ένα ζωντανό ιστορικό αποτύπωμα της προσφυγικής διαδρομής των Αγχιαλιτών. Το όνομα της παλιάς πατρίδας μεταφέρθηκε στη νέα γη, ώστε η Αγχίαλος να μη χαθεί από τη συλλογική μνήμη. Και αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο δυνατά μηνύματα της ιστορίας που παρουσιάστηκε στους μαθητές: ο τόπος δεν είναι μόνο τα σπίτια και οι δρόμοι του· είναι και οι άνθρωποι, οι μνήμες και οι ιστορίες που κουβαλά.

Η εκπαιδευτική αυτή δράση έδωσε στους μαθητές την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία του τόπου τους και να αντιληφθούν ότι η τοπική ιστορία συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη ιστορία. Μέσα από παλιές φωτογραφίες, πρόσωπα, χάρτες, γεγονότα και αφηγήσεις, η ιστορία έγινε πιο κοντινή και πιο ζωντανή. Η Αγχίαλος της Ανατολικής Ρωμυλίας, η προσφυγιά του 1906 και η θεμελίωση της Νέας Αγχιάλου το 1907 δεν αποτελούν πλέον μόνο σελίδες ενός βιβλίου· αποτελούν κομμάτι της ιστορίας της ίδιας της πόλης στην οποία ζουν και μεγαλώνουν οι μαθητές μας.

119 χρόνια μετά τη θεμελίωσή της, η Νέα Αγχίαλος εξακολουθεί να θυμάται. Και το σχολείο έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία: να κρατά τη μνήμη ζωντανή, να τη μεταδίδει στις νεότερες γενιές και να βοηθά τους μαθητές να ανακαλύπτουν την ιστορία που κρύβεται πίσω από τους δρόμους, τις πλατείες, τα κτίρια και τα ονόματα του τόπου τους. Γιατί τελικά, κάθε δρόμος της Νέας Αγχιάλου μπορεί να γίνει μια αφορμή για να ανοίξει μια σελίδα της ιστορίας της. Η ιστορία του τόπου μας συνεχίζει να ταξιδεύει από γενιά σε γενιά.