O πανηγυρικός λόγος της 25ης Μαρτίου από τον εκπαιδευτικό του 5ου Δημοτικού Αλμυρού Δημήτρη Λάιο

Τον πανηγυρικό λόγο της 25ης Μαρτίου εκφώνησε στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Αλμυρού ο εκπαιδευτικός του 5ου Δημοτικού Σχολείου Αλμυρού Δημήτρης Λάιος. Τον αναδημοσιεύουμε:

Δεν γιορτάζουμε απλώς μια ημερομηνία, δεν τιμούμε απλώς ένα ιστορικό γεγονός, στεκόμαστε μπροστά σε μια απόφαση ψυχής. Η 25η Μαρτίου είναι ημέρα διπλής ιερότητας. Ημέρα που ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου φέρνει στον κόσμο το μήνυμα της ελπίδας. Και ημέρα που ένα σκλαβωμένο έθνος αποφασίζει να αναστηθεί.

Τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς. Τετρακόσια χρόνια σιωπής. Τετρακόσια χρόνια ταπείνωσης κάτω από την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και όμως η Ελλάδα δεν έσβησε. Δεν έσβησε η γλώσσα. Δεν έσβησε η πίστη. Δεν έσβησε η μνήμη. Στα βουνά, οι κλέφτες κρατούσαν ζωντανή τη σπίθα. Στα χωριά, οι μανάδες νανούριζαν παιδιά με τραγούδια ελευθερίας. Στα μοναστήρια, οι ιερείς κρατούσαν τα βιβλία και την παράδοση. Στα ξένα λιμάνια, οι έμποροι ονειρεύονταν μια πατρίδα ελεύθερη. Το 1814 ιδρύεται η Φιλική Εταιρεία. Όχι από στρατηγούς. Όχι από βασιλιάδες. Αλλά από απλούς ανθρώπους που πίστεψαν ότι η ιστορία δεν είναι προνόμιο των ισχυρών — είναι δικαίωμα των αποφασισμένων.

Και έφτασε το 1821. Απέναντι σε μια αυτοκρατορία απλωμένη σε τρεις ηπείρους, με στρατό οργανωμένο, με εξουσία απόλυτη, με δύναμη φαινομενικά ανίκητη, στάθηκε ένας μικρός λαός.
Χωρίς κράτος. Χωρίς χρήματα. Χωρίς συμμαχίες στην αρχή. Μα με ψυχή. Ο Υψηλάντης σηκώνει το λάβαρο. Οι πρώτες μάχες δείχνουν πως ο φόβος αρχίζει να υποχωρεί. Η Πελοπόννησος φλέγεται από τον ξεσηκωμό. Η Καλαμάτα ελευθερώνεται. Η Τριπολιτσά πέφτει. Στα Δερβενάκια, η στρατηγική ιδιοφυΐα νικά την αριθμητική υπεροχή. Στην Αλαμάνα, η θυσία γίνεται σύμβολο. Στο Χάνι της Γραβιάς, λίγοι κρατούν πολλούς. Στη θάλασσα, τα πυρπολικά σχίζουν τη νύχτα. Τα νησιά γίνονται κάστρα ελευθερίας. Γυναίκες και άνδρες πολεμούν χωρίς να μετρούν το κόστος.

Και έπειτα δοκιμασίες. Η Σφαγή της Χίου συγκλονίζει την Ευρώπη. Το Μεσολόγγι πολιορκείται. Πείνα. Αρρώστια. Θάνατος. Και όμως καμία παράδοση. Όταν ήρθε η ώρα της Εξόδου, οι πολιορκημένοι δεν διάλεξαν τη σωτηρία της ζωής. Διάλεξαν τη σωτηρία της τιμής. Η επανάσταση τραυματίστηκε και από τη διχόνοια. Έλληνες συγκρούστηκαν μεταξύ τους. Κι όμως ακόμη και μέσα στα λάθη, η φλόγα δεν έσβησε. Και τότε, το 1827, στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου, η πορεία της ιστορίας άλλαξε. Και το 1830, η Ελλάδα αναγνωρίζεται ανεξάρτητο κράτος. Σκεφτείτε το. Ένας λαός μικρός. Ένας λαός φτωχός. Ένας λαός καταπιεσμένος. Και όμως νίκησε. Γιατί η μεγαλύτερη δύναμη δεν είναι τα όπλα. Δεν είναι οι αριθμοί. Είναι η απόφαση να μη ζεις γονατιστός. Η μεγαλύτερη νίκη του 1821 ήταν ηθική. Ήταν η νίκη της αξιοπρέπειας. Ήταν η νίκη της πίστης. Ήταν η νίκη της ενότητας – όταν αυτή υπήρξε.

«Ελευθερία ή Θάνατος». Δεν ήταν μια ρητορική φράση. Ήταν μια υπαρξιακή επιλογή. Σήμερα μπορεί να μην έχουμε απέναντί μας αυτοκρατορίες. Όμως έχουμε τις δικές μας προκλήσεις. Αβεβαιότητα. Ανασφάλεια. Κρίσεις που δοκιμάζουν την κοινωνία και τις αντοχές μας. Η ιστορία όμως μάς διδάσκει κάτι αδιαμφισβήτητο: Όταν ένας λαός θυμάται ποιος είναι, όταν κρατά τις αξίες του, όταν μένει ενωμένος, τότε καμία δυσκολία δεν είναι ανυπέρβλητη. Αγαπημένα μας παιδιά, Η ελευθερία που ζείτε σήμερα δεν χαρίστηκε. Κερδήθηκε. Πληρώθηκε. Σφραγίστηκε με αίμα. Κάθε φορά που υψώνεται η σημαία, κάθε φορά που ακούγεται ο εθνικός ύμνος, κάθε φορά που προσευχόμαστε ελεύθερα, είναι γιατί κάποιοι πριν από διακόσια χρόνια τόλμησαν.
Κάποτε ήταν όνειρο. Ύστερα έγινε απόφαση. Έπειτα έγινε αγώνας. Και τελικά έγινε πατρίδα.

Κάθε γενιά έχει το δικό της χρέος. Όχι απαραίτητα να πολεμήσει. Αλλά να σταθεί όρθια. Να υπερασπιστεί την αλήθεια. Να υπηρετήσει το κοινό καλό. Να μη συνηθίσει στη μετριότητα. Να μη φοβηθεί την ευθύνη. Γιατί η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένας τόπος στον χάρτη. Δεν είναι απλώς ένα παρελθόν ένδοξο. Η Ελλάδα είναι ιδέα. Είναι στάση ζωής. Είναι επιλογή καθημερινή. Είναι το φως που ανάβει μέσα μας όταν αρνούμαστε την αδικία. Είναι η φωνή που υψώνεται όταν απειλείται η αξιοπρέπεια. Είναι το βλέμμα που κοιτά μπροστά, ακόμη και όταν ο δρόμος είναι δύσκολος.

Αν οι αγωνιστές του ’21 μπορούσαν σήμερα να μας δουν, δεν θα μας ρωτούσαν αν είμαστε πλούσιοι. Δεν θα μας ρωτούσαν αν είμαστε ισχυροί. Θα μας ρωτούσαν ένα μόνο πράγμα: Σταθήκατε αντάξιοι; Ας απαντήσουμε με τη ζωή μας. Ας απαντήσουμε με την ενότητά μας. Ας απαντήσουμε με το ήθος μας. Γιατί η ελευθερία δεν τελειώνει το 1830. Η ελευθερία συνεχίζεται κάθε μέρα. Ας κρατήσουμε τη φλόγα ζωντανή. Ας τιμήσουμε το αίμα που χύθηκε. Ας φανούμε άξιοι της ιστορίας μας. Και τότε, όχι μόνο θα θυμόμαστε το 1821 αλλά θα το συνεχίζουμε. Χρόνια πολλά. Ζήτω η 25η Μαρτίου. Ζήτω η Ελλάδα.