Ενέργεια και λιπάσματα «γονατίζουν» τους αγρότες

Ο πρωτογενής τομέας λούζεται τα απόνερα του πολέμου στην Μέση Ανατολή – Ιδανικές συνθήκες για ανάπτυξη ασθενειών στις καλλιέργειες

Ο καιρός δεν έχει φτιάξει ακόμη καθώς είναι άστατος, μερικές ημέρες με ηλιοφάνεια θυμίζουν καλοκαίρι κι άλλες με συννεφιά παραπέμπουν περισσότερο σε φθινόπωρο παρά στα μέσα της άνοιξης. Όπως λέει ο ερασιτέχνης προγνώστης καιρού Γιώργος Τσιάντος, το πρωί και το βράδυ κάνει κρύο, είναι μια συννεφιασμένη, ομιχλώδης κατάσταση με δόσεις σκόνης που παραπέμπουν σαν να είμαστε στα τέλη Οκτωβρίου. Η υψηλή υγρασία που παρατηρείται απειλεί τις καλλιέργειες με την ανάπτυξη και εξάπλωση μυκήτων και βνακτηρίων, οπότε οι αγρότες αυτή την περίοδο ψεκάζουν για να προστατεύσουν την περιουσία τους από μυκητολογικές και εντομολογικές ασθένειες. Οι βροχοπτώσεις, η δροσιά και η αυξημένη ατμοσφαιρική υγρασία δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τη μόλυνση των φύλλων και των καρπών.

Τα αμπέλια βρίσκονται σε φάση καινούργιας βλάστησης και απειλούνται από τον περονόσπορο και το ωίδιο, δηλαδή τις δύο σοβαρότερες ασθένειες που μπορούν να προκαλέσουν τεράστια μείωση της παραγωγής και υποβάθμιση της ποιότητας των σταφυλιών. Οι ελιές είναι σε κρίσιμο στάδιο πριν την ανθοφορία καθώς τα ελαιόδεντρα βρίσκονται στην έναρξη της νέας βλάστησης και στον σχηματισμό των ανθοταξιών. Πρόκειται για μια φάση ιδιαίτερα καθοριστική για την παραγωγή, καθώς από την εξέλιξή της θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η φετινή καρποφορία. Το υγρό κλίμα ευνοεί την ανάπτυξη της μυκητολογικής ασθένειας κυκλοκόνιο. Οι αμυγδαλιές έχουν φτιάξει το μικρό αμυγδαλάκι που είναι ευαίσθητο στο έντομο ευρύτομο αλλά και σε μύκητες όπως τον εξώασκο, το κορύνεο και το φουζίκοκο. Και σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε πως τα τελευταία χρόνια, ως απότοκος των πλημμυρών, έχουν έρθει στην περιοχή ζιζάνια εισβολείς που δεν εξοντώνονται εύκολα και ταλαιπωρούν τους παραγωγούς αυξάνοντας το κόστος.

Όσον αφορά στην παραγωγή, κάποιοι από τους ελαιοπαραγωγούς που μιλήσαμε ήταν απαισιόδοξοι κάνοντας λόγο για μείωση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, κάποιοι άλλοι ανέφεραν πως θα κυμανθεί στα ίδια μέτρια περσινά επίπεδα, ωστόσο όλοι μάς είπαν πως είναι ακόμη λίγο νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Τα κρύα και οι υγρασίες μπορούν να κάνουν την παραγωγή πιο όψιμη, δηλαδή να την πάνε παραπίσω χρονικά.

Πάντως, σε καλλιέργειες όπως οι ελιές που πιέζονται οικονομικά και τα χρήματα που αφήνουν στους παραγωγούς δεν είναι αυτά του παρελθόντος, οι συνεχείς επεμβάσεις, χημικές και καλλιεργητικές, δηλαδή ψεκασμοί και κλαδέματα αντιστοίχως, για τις διάφορες ασθένειες, τους μύκητες και τα ζιζάνια έχουν ως αποτέλεσμα να εκτοξεύεται το κοστολόγιο. Ενδεικτικά μάς είπε ελαιοκαλλιεργητής ότι λίπασμα που πέρυσι έκανε 700-800 ευρώ ο τόνος, τώρα έχει πάει στα 1.200, το ίδιο και ο μυκητοκτόνος-βακτηριοκτόνος οξυχλωριούχος χαλκός που είχε αύξηση 75% στην τιμή του. Τα απόνερα του πολέμου στην Μέση Ανατολή …τα λούζονται οι αγρότες καθώς οι τιμές των γεωργικών εφοδίων επηρεάζονται έντονα από τη γεωπολιτική κρίση, ενώ εκφράζονται φόβοι για την επάρκειά τους στην ελληνική αγορά. Ο ΟΗΕ σημειώνει ότι οι χώρες του Κόλπου αντιπροσωπεύουν το 13% των παγκόσμιων εξαγωγών αζώτου και το 9% των φωσφορικών λιπασμάτων, ενώ το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πετρελαίου που διακινείται μέσω θαλάσσης διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, καθώς και σημαντικοί όγκοι υγροποιημένου φυσικού αερίου που αποτελεί βασική πρώτη ύλη στην παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων όπως η ουρία και η αμμωνία. Ουρία (το πιο κοινό αζωτούχο λίπασμα για την ενίσχυση της ανάπτυξης και της απόδοσης) δύσκολα βρίσκεται πλέον καθώς οι εταιρίες φοβούνται να κάνουν εισαγωγή με την τιμή που έχει τώρα εξαιτίας του πολέμου, 70% πάνω πήρε, ενώ ενδεχομένως εφόσον τελειώσουν οι εχθροπραξίες να πέσει στα μισά.

Ο αγροτικός τομέας της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπος με μία νέα και ιδιαίτερα κρίσιμη επιβάρυνση, διότι οι πολεμικές συγκρούσεις έχουν οδηγήσει σε συνεχιζόμενες αυξήσεις στην ενέργεια και, ιδίως, στο κόστος των λιπασμάτων. Ως εκ τούτου, η απρόσμενη αυτή κατάσταση επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα, δεδομένου ότι η λίπανση αποτελεί βασική και απαραίτητη δαπάνη για τις καλλιέργειες, συνεπώς οι τελευταίες αυξήσεις επηρεάζουν το συνολικό κόστος παραγωγής.

Δηλώσεις γεωπόνων στον «Λαό»
Ο κος Βασίλης Κατσαρός σχολίασε πως το κόστος κάθε καλλιέργειας έχει αυξηθεί πολύ στα λιπάσματα και εφόσον αυτό δεν «μεταφραστεί» στην τιμή του παραγωγού, τότε τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα… «Πρέπει να αυξηθεί η εμπορική αξία του προϊόντος που παράγει ο κάθε αγρότης για να βγει το εισόδημά του. Διαφορετικά δεν θα καλύψει ούτε τα έξοδά του και θα μπει μέσα την φετινή χρονιά» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως πολλοί παραγωγοί δεν έχουν τα χρήματα για να πληρώσουν τα λιπάσματα.

Η κα Μαρία Δημάκου επισήμανε πως τον Μάρτιο έγινε η επιφανειακή λίπανση των χειμερινών σιτηρών και όσοι επέλεξαν να την κάνουν, είδαν τις τιμές να αλλάζουν ανά δεκαπέντε ημέρες. Εισπράττει απογοήτευση από τους καλλιεργητές οι οποίοι είναι «αποσβολωμένοι» από τις τιμές κι όπως υπογράμμισε, «βρίσκονται σε ένα μεγάλο δίλημμα που είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα» διότι αυξήθηκε το κόστος και αναρωτούνται εάν έχει νόημα να ασχολούνται με την καλλιέργεια της γης. «Πολλοί δεν γνωρίζουν εάν πρέπει να σπείρουν, ποιο θα είναι το επόμενο βήμα τους, είναι σε απόγνωση κι έτοιμοι να εγκαταλείψουν την παραγωγή» είπε η κα Δημάκου και συνέχισε: «Οι πληρωμές δίνονται κουτσουρεμένες και δεν έχουν ολοκληρωθεί. Μετατίθενται για τέλη Απριλίου και τέλος Ιουνίου πληρωμές που τα προηγούμενα χρόνια γίνονταν ενάμιση μήνα πιο μπροστά κι αυτή η καθυστέρηση προκαλεί έλλειμα ρευστότητας για σπόρια και λιπάσματα, δυστυχώς είναι μια κατάσταση βαλτώδης και καταθλιπτική». Δεν παρέλειψε επίσης να αναφέρει την αύξηση στα καύσιμα που αυξάνουν σοβαρά το κοστολόγιο.

Από τον συνεταιρισμό Νέας Αγχιάλου «Δήμητρα» ο γεωπόνος Φώτης Τσάμης τόνισε πως η λίπανση είναι πολύ σημαντική για την παραγωγή, αλλά οι αγρότες κάνουν οικονομία και έχει πέσει η κατανάλωση το τελευταίο διάστημα. Αφενός δεν έχουν ρευστότητα, αφετέρου δεν μπορούν να επωμιστούν το βάρος της αύξησης των τιμών, οπότε προτιμούν να κόψουν αυτό το έξοδο παρά το γεγονός πως θα δουν επιπτώσεις στην σοδειά που θα πάρουν.

Τέλος, ο κος Στέργιος Καρακίτσος από το Βελεστίνο μίλησε για το πόσο έχει δυσχεράνει η οικονομική βιωσιμότητα των αγροτών: «Το μεγάλο κόστος έγκειται στα λιπάσματα, ειδικά σε αυτά που είναι σε κοκκώδη μορφή και έχουν πάρει αύξηση της τάξης του 40-50% σε σχέση με πριν τον πόλεμο και συνεχίζουν να ανεβαίνουν οι τιμές τους. Αύξηση έχουν κι αυτά σε διαφυλλική μορφή αλλά σε μικρότερο βαθμό. Οι αγρότες ήταν σε κακή κατάσταση όσον αφορά στην οικονομική τους βιωσιμότητα και τώρα έχει επιδεινωθεί, τα λεφτά δεν τα παίρνουν στην ώρα τους και όχι όπως θα έπρεπε, οπότε όλα αυτά αθροιστικά δημιουργούν μεγαλύτερα προβλήματα. Ειδικά θα έλεγα ότι σε πιο δύσκολη θέση είναι όσοι ασχολούνται με την λεγόμενη μεγάλη καλλιέργεια, τα σιτηρά, το καλαμπόκι, το βαμβάκι, ενώ καλύτερα πάνε οι δενδρώδεις εκτάσεις». Διευκρίνισε ακόμη πως μία καλλιέργεια που πάει πολύ καλά είναι η ρίγανη που έχει εδραιωθεί κι αναπτύσσεται σε περιοχές του κάμπου, στο Βελεστίνο, την Χλόη, το Μεγάλο Μοναστήρι. Κλείνοντας δήλωσε πως ο ίδιος προτρέπει τους πελάτες του να συνειδητοποιήσουν πως οδεύουμε σε μια άλλη κατάσταση και θα πρέπει να τοποθετηθούν διαφορετικά, να μην μείνουν στάσιμοι. Όσοι δεν το αντιληφθούν αυτό εγκαίρως, και ειδικότερα οι μικρομεσαίοι, θα έχουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης, μάς είπε.