Ο Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλήτης

του Γεωργίου Γιαννιού, θεολόγου

Είναι γνωστή σε όλους μας η ρήση «μνήμη Αγίου, μίμησις Αγίου». Και αλήθεια, ποιος δεν γνωρίζει πως για τιμήσουμε έτσι όπως αρμόζει έναν Άγιο και μάλιστα Μεγαλομάρτυρα, πέρα από τους ύμνους και τις Ιερές Ακολουθίες προς τιμήν του, θα πρέπει να μιμηθούμε τον ίδιο τον Άγιο. Να μιμηθούμε την επίγεια ζωή του. Να μιμηθούμε την υπομονή και την καρτερία του μαρτυρίου του. Τέλος, να μιμηθούμε και να αξιωθούμε το στεφάνι της δόξης του.

Στο ουράνιο και πολύφωτο νοητό στερέωμα των Αγίων της Εκκλησίας μας ξεχωριστή θέση καταλαμβάνει ο τιμώμενος από την πόλη του Αλμυρού Άγιος Δημήτριος. Ένας Άγιος λαοφιλής, ένας Άγιος όπου πολλοί χριστιανοί φέρουν το τίμιο όνομά του. Αυτόν το Άγιο προβάλει λοιπόν η Αγία μας Εκκλησία όχι μόνο προς προσκύνηση, μα και για μίμηση. Και για να μιμηθούμε, έστω και στο ελάχιστο τον Άγιό μας, ας επιχειρήσουμε να σταχυολογήσουμε ελάχιστα στοιχεία από τον βίο του.

Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε περί το 280 – 284 μ.Χ. και μαρτύρησε επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού το 303 μ.Χ. ή το 305 μ.Χ. ή (το πιο πιθανό) το 306 μ.Χ.

Ο Δημήτριος ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας στη Θεσσαλονίκη. Σύντομα ανελίχθηκε στις βαθμίδες του Ρωμαϊκού στρατού με αποτέλεσμα σε ηλικία 22 ετών να φέρει το βαθμό του χιλιάρχου. Ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού κάτω από τη διοίκηση του Τετράρχη (και έπειτα αυτοκράτορα) Γαλερίου Μαξιμιανού, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Διοκλητιανός, έγινε χριστιανός και φυλακίστηκε στην Θεσσαλονίκη το 303 μ.Χ., διότι αγνόησε το διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού «περί αρνήσεως του χριστιανισμού». Μάλιστα, λίγο νωρίτερα είχε ιδρύσει κύκλο νέων προς μελέτη της Αγίας Γραφής.

Στη φυλακή ήταν και ένας νεαρός χριστιανός, ο Νέστορας, ο οποίος θα αντιμετώπιζε σε μονομαχία τον φοβερό μονομάχο της εποχής Λυαίο. Ο νεαρός χριστιανός πριν τη μονομαχία επισκέφθηκε τον Δημήτριο και ζήτησε τη βοήθειά του. Ο Άγιος Δημήτριος του έδωσε την ευχή του και το αποτέλεσμα ήταν ο Νέστορας να νικήσει το Λυαίο και να προκαλέσει την οργή του αυτοκράτορα. Διατάχθηκε τότε να θανατωθούν και οι δύο, Νέστορας και Δημήτριος.

Οι συγγραφείς των εγκωμίων του Αγίου Δημητρίου, Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Γρηγόριος ο Παλαμάς και Δημήτριος Χρυσολωράς, αναφέρουν ότι το σώμα του Αγίου ετάφη στον τόπο του μαρτυρίου, ο δε τάφος μετεβλήθη σε βαθύ φρέαρ που ανέβλυζε μύρο, εξ ου και η προσωνυμία του Μυροβλήτου.

Στις βυζαντινές εικόνες αλλά και στη σύγχρονη αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται αρκετές φορές ως καβαλάρης με κόκκινο άλογο (σε αντιδιαστολή του λευκού αλόγου του Αγίου Γεωργίου) να πατά τον άπιστο Λυαίο.

Αυτόν τον Άγιο, λοιπόν, τιμά η πόλη του Αλμυρού ως προστάτη. Ως πολιούχο και φύλακα διαρκή, καθώς από την ημέρα της εορτής του και στο διηνεκές, η γη του Αλμυρού, ο Ιερός Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου μας, θα φιλοξενεί μέρος του Ιερού του Λειψάνου προς ευλογία των χριστιανών. Και σε καιρούς όπου πληθώρα κρίσεων μαστίζει τον τόπο μας, σ’ αυτόν τον Άγιο ας προστρέξει ο κάθε ευσεβής χριστιανός για να εύρει την παρηγοριά και την ελπίδα.

Τα αίτια της κρίσης μας είναι σε όλους μας γνωστά. Αυτό που ίσως δεν αντιληφθήκαμε είναι πως ο Θεός είναι δίπλα μας, πανταχού παρών και μας περιμένει. Περιμένει από εμάς να επιταχύνουμε το βήμα προς το μέρος Του και να επιστρέψουμε σ’ Εκείνον που και νόημα και όραμα δίνει στις ζωές μας. Περιμένει να διαβούμε το κατώφλι της μεγάλης Μάνας που λέγεται Εκκλησία και όλη μας τη ζωή να την εναποθέσουμε στα χέρια Του. Και ο Άγιος Δημήτριος είναι τρόπον τινά ο μεσολαβητής μας προς τον Θεό. Όλοι, λοιπόν, οι κάτοικοι αυτής της ευλογημένης επαρχίας ας προσευχόμαστε καθημερινά αυτό που πολύ εύστοχα περιγράφει ένας από τους πολλούς και εξαίσιους ύμνους προς τιμήν του Αγίου Δημητρίου: «φύλαττε τοὺς δούλους σου ἀθλητά, μάρτυς μυροβλύτα τοὺς ὑμνοῦντάς σε εὐσεβῶς, καὶ ρῦσαι κινδύνων καὶ πάσης ἄλλης βλάβης, Δημήτριε τρισμάκαρ ταῖς ἱκεσίαις σου».