«Ανάμεσα σε γίγαντες και νάνους. Μια συζήτηση για τα αστέρια», το πρώτο βιβλίο του Μιτζελιώτη αστροφυσικού Γιάννη Κοντογιάννη

Το πρώτο βιβλίο του Γιάννη Κοντογιάννη με τίτλο «Ανάμεσα σε γίγαντες και νάνους. Μια συζήτηση για τα αστέρια», κυκλοφορεί στις 21 Οκτωβρίου από τις Εκδόσεις Διόπτρα και είναι ήδη διαθέσιμο για προπαραγγελία. Μάλιστα όσοι το προπαραγγείλουν μέχρι τις 18 Οκτωβρίου, θα το παραλάβουν ενυπόγραφο αφού έχουν την επιλογή να διαλέξουν γενική ή ονομαστική αφιέρωση.

Μετά από μήνες συγγραφής, διορθώσεων, συζητήσεων και αλλαγών φθάνει επιτέλους η στιγμή της κυκλοφορίας. Ο κος Κοντογιάννης γράφει σχετικά:  Προσπάθησα να μιλήσω για τα αστέρια όχι ως ένα σύνολο γνώσεων και οριστικών απαντήσεων, αλλά ως μια ζωντανή ανθρώπινη περιπέτεια ανακάλυψης. Για όσα γνωρίζουμε, αλλά και για όσα ακόμη δεν γνωρίζουμε· για τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά και για την έρευνα που γίνεται σήμερα για να τα απαντήσει.

Σε αυτή τη διαδρομή, ο Ήλιος έχει μια ξεχωριστή θέση. Όχι ως κάτι διαφορετικό από τα υπόλοιπα αστέρια, αλλά ως αυτό που πραγματικά είναι: το κοντινότερο αστέρι μας, στο περιβάλλον του οποίου ζούμε. Γιατί το αστρικό περιβάλλον δεν είναι μόνο κάτι μακρινό, που παρατηρούμε στον νυχτερινό ουρανό. Είναι και το δικό μας περιβάλλον.

Το βιβλίο ακολουθεί έτσι μια νοητή διαδρομή: από την πρώτη ματιά στον έναστρο ουρανό και την προσπάθεια να ταξινομήσουμε και να κατανοήσουμε τα αστέρια, μέχρι τη βαθύτερη σύνδεσή τους με την προέλευσή μας και την καθημερινή μας ζωή.

Σε αυτή τη διαδρομή προσπάθησα να συνδυάσω και τις δύο πλευρές της δικής μου επαγγελματικής πορείας: την έρευνα και την επικοινωνία της επιστήμης. Να μιλήσω όχι μόνο για το τι γνωρίζουμε, αλλά και για το πώς το μάθαμε, ποιοι άνθρωποι και ποιες επιστήμες βρίσκονται πίσω από αυτή τη γνώση και ποια ερωτήματα εξακολουθούμε να προσπαθούμε να απαντήσουμε.

Γιατί, τελικά, η επιστήμη δεν είναι μια συλλογή από απρόσωπες πληροφορίες. Είναι μια συλλογική ανθρώπινη προσπάθεια να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα τον κόσμο και τη θέση μας μέσα σε αυτόν.

Δημοσιεύουμε από το σημείωμα των επιμελητών της σειράς 42 dioptra: «Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, το διαστημικό παρατηρητήριο Solar Orbiter ολοκληρώνει τη δέκατη περιστροφή του γύρω από τον Ήλιο, πλησιάζοντας πιο κοντά του από ό,τι ο πλανήτης Ερμής. Μια άλλη αποστολή, το Parker Solar Probe, θα πλησιάσει για εικοστή δεύτερη φορά τον Ήλιο, φτάνοντας αυτή τη φορά σε απόσταση ίση περίπου με το ένα δέκατο της απόστασης του Ερμή από τον Ήλιο. Το Parker Solar Probe είναι η μοναδική ανθρώπινη συσκευή που έχει πλησιάσει ένα αστέρι τόσο πολύ, μπαίνοντας βαθιά μέσα στην ατμόσφαιρά του και οι συνδυασμένες παρατηρήσεις των δύο αποστολών μάς δίνουν για πρώτη φορά τη δυνατότητα να μελετήσουμε από τόσο κοντά φαινόμενα που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα ενός αστεριού.

Από τον αινιγματικό μικρόκοσμο έως τον εξωτικό μακρόκοσμο, η Σειρά Forty-Two πραγματεύεται θέματα της επιστήμης και της τέχνης, στοχεύοντας στην ανάδειξη της φαντασίας, της ερώτησης, της δημιουργίας, της αμφιβολίας και της αμφισβήτησης, αντιμετωπίζοντάς τες ως ζωντανές, δυναμικές σχέσεις με το άτομο και την κοινωνία, μειώνοντας -ή και καταργώντας- τις τεχνητές αποστάσεις που ενδεχομένως τις περιβάλλουν»

Ο Γιάννης Κοντογιάννης γεννήθηκε στο Βόλο και μεγάλωσε στην Αμαλιάπολη Μαγνησίας απ’ όπου κατάγεται. Είναι φυσικός, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Αστροφυσική και διδακτορικό δίπλωμα στην Ηλιακή Φυσική από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ερευνητική του δραστηριότητα επικεντρώνεται στη μελέτη της ηλιακής ατμόσφαιρας, των μαγνητικών πεδίων του Ήλιου και στην πρόγνωση των ηλιακών καταιγίδων.

Έχει εργαστεί ως ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, στην Ακαδημία Αθηνών, στο Ινστιτούτο Αστροφυσικής Λάιμπνιτς του Πότσδαμ στη Γερμανία, στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH Zurich) και στο Ινστιτούτο Ηλιακής Έρευνας του Λοκάρνο στην Ελβετία. Έχει συμμετάσχει και συντονίσει εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα και παρατηρήσεις με μεγάλα ηλιακά τηλεσκόπια στα Κανάρια νησιά και τις ΗΠΑ. Είναι μέλος διεθνών επιστημονικών ενώσεων, με ενεργό ρόλο σε θέματα επικοινωνίας και ως επικεφαλής ομάδων εργασίας.

Είναι μέλος της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (IAU), της European Physical Society (EPS) και της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας. Είναι εκλεγμένο μέλος του συμβουλίου του European Solar Physics Division (2021-2024 και 2024-2027) όπου εκτελεί χρέη Press Officer. Είναι επικεφαλής της ομάδας εργασίας Operational activities, infrastructure, data, and models (OAIDM) του European Space Weather and Space Climate Association (E-SWAN).

Παράλληλα, ασχολείται συστηματικά με την επικοινωνία της επιστήμης. Έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει εκπαιδευτικές δράσεις και επιστημονικές παρουσιάσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου και στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, ενώ υπήρξε μέλος της συντακτικής ομάδας του «Πρίσματος», του ενθέτου για την επιστήμη, την τεχνολογία και την κοινωνία, δημοσιεύοντας δεκάδες άρθρα εκλαΐκευσης της επιστήμης. Είναι ιδρυτικό μέλος της μη κερδοσκοπικής εταιρείας Περίαστρον, με στόχο τη διάχυση της αστρονομίας και των φυσικών επιστημών.

Το «Ανάμεσα σε γίγαντες και νάνους. Μια συζήτηση για τα αστέρια», της σειράς «42» των εκδόσεων Διόπτρα, είναι το πρώτο του βιβλίο και αποτελεί μια προσπάθεια να φέρει το αναγνωστικό κοινό πιο κοντά στον κόσμο των άστρων, στα ερωτήματα της σύγχρονης αστροφυσικής και στην ανθρώπινη περιπέτεια της επιστημονικής ανακάλυψης.