Ενημέρωση κτηνοτρόφων της Ανάβρας για την ασθένεια του αφθώδους πυρετού με πρωτοβουλία της Αντιπεριφέρειας

Άκρως ενδιαφέρουσα ήταν η ημερίδα που διοργάνωσε η Περιφέρεια Θεσσαλίας, πραγματοποιήθηκε στην Ανάβρα κι αφορούσε ενημέρωση των κτηνοτρόφων της περιοχής για τον αφθώδη πυρετό παρουσία της Αντιπεριφερειάρχη Μαγνησίας κας Άννας – Μαρίας Παπαδημητρίου.

Έγινε παρουσίαση από την κα Καλλιόπη Συνοδινού, ΠΕ Κτηνίατρο του Τμήματος Υγείας των Ζώων της Υποδιεύθυνσης Κτηνιατρικής των Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων και τον κο Ξενοφώντα Δημητρακόπουλο, Κτηνίατρο στο Τμήμα Προστασίας Ζώων, Φαρμάκων και Κτηνιατρικών Εφαρμογών της Υποδιεύθυνσης Κτηνιατρικής των Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων.

Η κα Συνοδικού παρουσίασε της ασθένεια του αφθώδους πυρετού που μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα, είναι εξαιρετικά μεταδοτική και προσβάλλει βοοειδή, πρόβατα, χοίρους αλλά και ζώα της άγριας πανίδας όπως ελάφια, αγριόχοιρους, ζαρκάδια. Ανέλυσε τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα ζώα που έχουν προσβληθεί από τον ιό, πώς γίνεται η μετάδοση και η αδρανοποίηση του ιού. Ιδιαίτερα στάθηκε στις επιπτώσεις για την κτηνοτροφία, όπως μεταξύ των άλλων την απώλεια ζώων, την μεγάλη πτώση της παραγωγής γάλακτος και κρέατος, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις και το εμπόριο και κατ’ επέκταση τις οικονομικές απώλειες για ολόκληρη την περιοχή.

Σύμφωνα με δημοσιευμένο άρθρο (στις 28.08.2026) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας των Ζώων «ο αφθώδης πυρετός εκτιμάται ότι κοστίζει στους κτηνοτρόφους έως και 21 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο (περί τα 18 δισεκατομμύρια ευρώ)».

Ο κος Δημητρακόπουλος μίλησε για τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές, τα μέτρα δηλαδή που θα αποτρέψουν την είσοδο και την εξάπλωση μίας ασθένειας σε αυτή όπως σωστές περιφράξεις, απολυμάνσεις χώρων εκτροφής, οχημάτων, εξοπλισμού, έλεγχο επισκεπτών. Οι κτηνοτρόφοι της Ανάβρας εξέφρασαν απορίες κι έλαβαν απαντήσεις από τους επιστήμονες για ό,τι τους απασχολεί σχετικά με την συγκεκριμένη ασθένεια. Όπως μάς ανέφερε η Προϊσταμένης της Υποδιεύθυνσης Κτηνιατρικής ΠΕΜΣ κ. Ράπτη Μαρία, ανάλογες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν και σε άλλα μέρη όπου εκδηλώνεται ενδιαφέρον, λέγοντας πως μία εξ αυτών θα είναι στον Δήμο Ρήγα Φεραίου.

Τι είναι ο Αφθώδης Πυρετός; Εξαιρετικά μεταδοτικό νόσημα, προκαλείται από ιό, δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο. Σε νόσημα πρέπει άμεσα να ειδοποιηθεί η Κτηνιατρική Υπηρεσία.

Προκαλεί: Φυσαλίδες & αλλοιώσεις, Ανορεξία, Κατάπτωση, Πυρετός, Χωλότητα, Μείωση της γαλακτοπαραγωγής, Σιελόρροια (άφθονα σάλια),  Αποβολές & αιφνίδιοι θάνατοι νεογνών

Και τα 3 ζωικά είδη μπορεί να προσβληθούν, αλλά δεν έχουν όλα τα ίδια συμπτώματα!

Βοοειδή Έντονα συμπτώματα Φυσαλίδες – άφθες σε: στόμα, γλώσσα, μαστούς, μεσοδακτύλιο διάστημα – εσωτερικό της οπλής, πόδια – Όριο μεταξύ δέρματος και οπλής

Βοοειδή Άφθονα σάλια, ανορεξία, απώλεια βάρους, πτώση γαλακτοπαραγωγής, χωλότητα, αποβολές, αιφνίδιοι θάνατοι σε μοσχάρια

• Πυρετός, Ανορεξία, Σιελόρροια
• Φυσαλίδες (άφθες) στην περιοχή του στόματος, στη γλώσσα, στους ρώθωνες, στο μαστό και τη στεφάνη των ποδιών
• Αποκόλληση του βλεννογόνου της γλώσσας
• Απόπτωση του εξωτερικού τμήματος των νυχιών
• Τρίξιμο δοντιών, χτύπημα χειλιών
• Χωλότητα, χτύπημα ποδιών
• Μείωση γαλακτοπαραγωγής
• Ρίγος, Μαστίτιδα, Μόνιμη απώλεια της γαλακτοπαραγωγής
• Μυοκαρδίτιδα (τιγροειδής καρδιά)
• Αποβολή, Θάνατος των νεαρών ζώων
• Απώλεια βάρους και της δυνατότητας θερμορύθμισης του οργανισμού
• Δυσκολία επαναπρόσληψης βάρους

Αιγοπρόβατα Ηπιότερα συμπτώματα –  Τα συμπτώματα περνούν συχνά απαρατήρητα με αποτέλεσμα την εξάπλωση της νόσου! Ηπιότερα συμπτώματα / όμοια με βοοειδή

Πρώτο και κυρίαρχο σύμπτωμα στα πρόβατα και στις αίγες είναι συνήθως η χωλότητα, ενώ παράλληλα η αγαλαξία αποτελεί χαρακτηριστικό εύρημα. Αλλοιώσεις όμοιες με βοοειδή όμως είναι λιγότερο εμφανείς.

Χοίροι Έντονα συμπτώματα

Φυσαλίδες – άφθες σε: στόμα, ρύγχος, πόδια (συχνά αποκόλληση της χηλής)

Έντονα συμπτώματα: • Ανορεξία • Απώλεια βάρους • Έντονη χωλότητα • Αδυναμία να σταθούν όρθια • Αιφνίδιοι θάνατοι σε χοιρίδια.

Τα μολυσμένα ζώα απεκκρίνουν τον ιό μέσω του σάλιου, των ρινικών εκκρίσεων, του γάλακτος, των ούρων, των κοπράνων.

Μετάδοση (Άμεση & Έμμεση) Ταχύτατη μετάδοση

Άμεση:

-Άμεση επαφή με ζώο που νοσεί.

-Κατανάλωση μολυσμένων ζωικών προϊόντων (π.χ. σίτιση των ζώων με ανθρώπινα διατροφικά υπολείμματα ή μη επεξεργασμένο γάλα).

Έμμεση:

-Μηχανική μετάδοση σωματιδίων του ιού με οχήματα, υποδήματα και ρούχα, εξοπλισμό, ανθρώπους που έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένα ζώα. (Οι άνθρωποι μπορεί να φιλοξενούν τον ιό στην αναπνευστική τους οδό για 24 – 48 ώρες, γεγονός που έχει οδηγήσει στη συνήθη πρακτική καραντίνας 3 – 5 ημερών για το προσωπικό που έχει εκτεθεί).

– Ακόμη και αερογενώς. Η αερογενής μετάδοση δεν είναι η συνήθης, ωστόσο είναι δυνατή, ιδίως όταν αφορά σε μεγάλες χοιροτροφικές μονάδες που γειτνιάζουν και υπό ορισμένες καιρικές συνθήκες. Οι χαμηλές θερμοκρασίες και η υψηλή υγρασία ευνοούν την μετάδοση του ιού.

• Μεταφορά με τον αέρα σε μεγάλες αποστάσεις, ειδικά σε εύκρατες ζώνες (έως 60 χλμ πάνω από ξηρά και 300 χλμ πάνω από νερό).
• Τα ζώα «φορείς» παίζουν μεγάλο ρόλο στη διασπορά της νόσου. Ζώα που μολύνονται με τον ιό εμφανίζουν συνήθως συμπτώματα 2-6 ημέρες μετά την έκθεσή τους σε αυτόν (σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 14 ημέρες μετά). Ένα ζώο που φαίνεται καλά σήμερα, δεν σημαίνει ότι δεν έχει μολυνθεί!

ΠΡΟΣΟΧΗ στις μετακινήσεις!

• Ο ιός επιβιώνει για ημέρες έως εβδομάδες στο νωπό γάλα. Σε θερμοκρασία ψύξης (4ο C) ο ιός μπορεί να παραμείνει μολυσματικός για 10-14 ημέρες ή και περισσότερο, ανάλογα με το μολυσματικό φορτίο – αδρανοποιείται με υψηλή παστερίωση. Στα φρέσκα τυριά επιβιώνει (π.χ. μαλακά τυριά) για εβδομάδες. Παραμένει για μέρες έως και εβδομάδες σε οργανική ύλη υπό υγρές και δροσερές συνθήκες. Σε μολυσμένη ζωοτροφή και στο περιβάλλον μέχρι και 1 μήνα, ανάλογα με τη θερμοκρασία και τις συνθήκες υγρασίας και οξύτητας.

Επιπτώσεις για την κτηνοτροφία:
• απώλεια ζώων / θάνατοι σε νεαρά ζώα
• μεγάλη πτώση της παραγωγής γάλακτος
• απώλειες στην παραγωγή κρέατος
• απώλεια βάρους και παραγωγικότητας
• περιορισμοί στις μετακινήσεις
• περιορισμοί στο εμπόριο
• οικονομικές απώλειες για ολόκληρη την περιοχή.

Μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές

Εφαρμογή στις εκτροφές για όλα τα νοσήματα και όχι μόνο για τον αφθώδη ή σε μία επιζωοτία. Τα μέτρα βιοσφάλειας αποτελούν κοινοτική και εθνική νομοθεσία. Υπάρχουν κυρώσεις.

Μέτρα βιοασφάλειας: Συνοπτικά

• Περίφραξη.
• Απολυμαντική τάφρος ή απολυμαντικά ισοδύναμα (Απολυμαντική αψίδα ή Ψεκαστικό μηχάνημα στην είσοδο).
• Απολυμαντικοί τάπητες στην είσοδο των κτιρίων.
• Καθαρισμός-απολύμανση ρουτίνας στην εκτροφή (Εξοπλισμός, μεταφορικά μέσα).
• Αποτροπή άσχετων επισκέψεων και καταγραφή απαραίτητων επισκεπτών.
• Κατάλληλος ρουχισμός. Αποφυγή συναθροίσεων με τα ρούχα και τα οχήματα της δουλειάς.
• Απαγόρευση δανεισμού ζωικού κεφαλαίου, παράνομων μετακινήσεων, απομάκρυνση πτωμάτων σε ρέματα και δάση.

Περίφραξη

• Το πιο αποτελεσματικό βήμα προς την βιοασφάλεια. Ελάχιστες προϋποθέσεις: Να διαθέτει πόρτα και να αποτρέπει πλήρως την είσοδο ζώων προς και από την εκτροφή (και μηχανικών φορέων π.χ. τρωκτικά). Να είναι πλήρης ως προς την περίμετρο της εκτροφής. Στο ιδανικό ύψος αναλόγως το είδος. Με σταθερή πάκτωση στο έδαφος και ιδανικά με τη χρήση τσιμέντου ως ένα ύψος.
• Εντατικές εκτροφές: Τοιχίο με τσιμέντο ή και τσιμεντόλιθο. Πλακάκι για να μην σκαρφαλώνουν τρωκτικά. Φράχτης με μικρό κενό. Ψηλό τοιχίο με τσιμέντο ή τσιμεντόλιθο.
• Εκτατικές εκτροφές: Περίφραξη με σύρμα. Ισχυρή πάκτωση. Κατάλληλο ύψος. Πόρτα.

-Ημί-Εκτατικές εκτροφές: Περίφραξη με σύρμα. Ισχυρή πάκτωση. Κατάλληλο ύψος. Περίφραξη στους χώρους διαμονής των ζώων.

Απολυμαντική τάφρος ή απολυμαντικά ισοδύναμα (Απολυμαντική αψίδα ή Ψεκαστικό μηχάνημα στην είσοδο)

• Απολύμανση οχημάτων και ανθρώπων που πρέπει να μπουν στην εκτροφή (κτηνοτρόφος, κτηνίατρος, γαλατάς, ζωοτροφές, σφαγείο, καύσης).
• Τάφρος: Μήκος και βάθος για τουλάχιστον μία πλήρη περιστροφή των τροχών.

-Αλλαγή του νερού και προσθήκη απολυμαντικού με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή.

-Όχι λασπωμένα χώματα: αδρανοποιεί το απολυμαντικό

Ψεκαστικό μηχάνημα στην είσοδο: Απαιτείται η παρουσία χειριστή. Ίσως πιο αποτελεσματικό καθώς ελέγχεται πλήρως η μετακίνηση και καλύπτεται ολόκληρο το όχημα.

• Αποτροπή άσχετων επισκέψεων και καταγραφή απαραίτητων επισκεπτών. Η τήρηση βιβλίου επισκεπτών είναι υποχρεωτική πλέον. Αποφυγή συναθροίσεων με τα ρούχα και τα οχήματα της δουλειάς Δεν επιστρέφουμε σπίτι με τα ρούχα της δουλειάς.

Ότι παθογόνο υπάρχει σε μια εκτροφή μεταφέρεται παντού.

Απαγόρευση δανεισμού ζωικού κεφαλαίου και παράνομων μετακινήσεων, απομάκρυνση πτωμάτων σε ρέματα και δάση.

Καθαρισμός και απολύμανση ρουτίνας – Πώς γίνεται; Απομάκρυνση οργανικών υλικών και σκουπιδιών Καθαρισμός των επιφανειών με νερό και απορρυπαντικό. Χρήση κατάλληλου απολυμαντικού.