Υπόμνημα Ζ. Ράππου για την κατεδάφιση του ημιτελούς κτιρίου στα Πλατάνια

Με αφορμή τη συζήτηση του 7^ου θέματος της 19^ης δημόσιας τακτικής συνεδρίασης (24/6/2026) περί κατεδάφισης του ημιτελούς κτιρίου στη θέση «Πλατάνια», προορισμένο να λειτουργήσει ως πολιτιστικό κέντρο η επικεφαλής της παράταξης #ζωή_αλλάζουμε κατέθεσε ενυπόγραφο υπόμνημα στον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, το οποίο και δημοσιεύουμε παρακάτω αυτούσιο. Η ίδια δήλωσε με Δελτίο Τύπου της, μεταξύ άλλων: Πρόκειται για το τέλος ενός κτιρίου ή για την παραδοχή μιας συλλογικής αποτυχίας; Ένα έργο που κατασκευάστηκε με χρήματα των πολιτών δεν αξιοποιήθηκε ποτέ. Παραμένει για χρόνια χωρίς ουσιαστική μέριμνα, χωρίς σχέδιο επανάχρησης, χωρίς διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων και χωρίς έναν σοβαρό δημόσιο διάλογο για το μέλλον του. Η κατεδάφιση αποτελεί μη αναστρέψιμη πράξη. Από τη στιγμή που ένα κτίριο γκρεμίζεται, η επιλογή της αξιοποίησής του χάνεται οριστικά. Δεν είναι λογικό πριν από κάθε κατεδάφιση να εξαντλούνται όλες οι δυνατότητες αξιοποίησης, αποκατάστασης ή εναλλακτικής χρήσης;»

Ακολουθεί το υπόμνημα:

Κύριε Πρόεδρε,
Σήμερα καλούμαστε να αποφασίσουμε την κατεδάφιση ενός δημοτικού κτιρίου που κατασκευάστηκε με δημόσιους πόρους. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το συγκεκριμένο κτίριο, όμορο του πολιτιστικού κέντρου, παραμένει επί δεκαετίες ημιτελές, εγκαταλελειμμένο και εστία μόλυνσης. Η εικόνα αυτή δεν τιμά ούτε τον Δήμο ούτε την ιστορία του έργου. Γιατί, όταν ένα δημόσιο έργο εγκαταλείπεται επί δεκαετίες, η κατεδάφιση δεν είναι μόνο το τέλος ενός κτιρίου, είναι και η παραδοχή μιας συλλογικής αποτυχίας.

Δεν αμφισβητώ την τεχνική έκθεση της υπηρεσίας περί σοβαρών τεχνικών προβλημάτων και υψηλού κόστους αποκατάστασης. Ούτε είμαι αντίθετη στη δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού κέντρου. Όμως, από την εισήγηση του θέματος δεν προκύπτει γιατί η ύπαρξη ενός νέου έργου καθιστά υποχρεωτική την κατεδάφιση του παλαιού. Δεν μπορεί να τίθεται προς συζήτηση η κατεδάφιση ενός δημοτικού ακινήτου, όταν δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί με ώριμες μελέτες, εγκρίσεις και χρηματοδότηση η υλοποίηση του επόμενου.

Αποτελεί μη αναστρέψιμη πράξη. Πρέπει να προηγείται πλήρης τεχνική, οικονομική και νομική τεκμηρίωση καθώς και διερεύνηση όλων των δυνατοτήτων αξιοποίησης του ακινήτου πριν από μια τέτοια απόφαση. Επίσης, από την εισήγηση δεν προκύπτει ότι εξετάστηκαν όλες οι εναλλακτικές λύσεις, ούτε ότι παρουσιάστηκε συγκριτική αξιολόγηση μεταξύ κατεδάφισης, αποκατάστασης, επανάχρησης ή εξεύρεσης χρηματοδότησης που να αποδεικνύει ότι η κατεδάφιση είναι οικονομικά συμφερότερη από άλλες λύσεις.

Αξιοσημείωτο είναι ότι δίπλα στο συγκεκριμένο κτίριο βρίσκεται ένα δεύτερο, το οποίο λειτουργεί ως πολιτιστικός χώρος και αντιμετωπίζει επίσης σοβαρά τεχνικά προβλήματα.

Τα δύο κτίρια:

• βρίσκονται στον ίδιο χώρο,
• έχουν παρόμοια αρχιτεκτονική μορφή,
• κατασκευάστηκαν την ίδια περίοδο με παρόμοια τεχνικά χαρακτηριστικά,
• και το ένα λειτουργεί ήδη ως πολιτιστικό κέντρο ενώ το άλλο πρόκειται να κατεδαφιστεί

Συνεπώς, η συζήτηση μετατίθεται από το “να σωθεί ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο” στο “να υπάρξει συνολικός σχεδιασμός για ένα πολιτιστικό συγκρότημα”.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι στην εισήγηση του θέματος δεν αναφέρεται η προοπτική δημιουργίας ενός ενιαίου πολιτιστικού και κοινωνικού κόμβου για τον Αλμυρό.

Είναι εύλογο λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς αν εξετάστηκε ποτέ η δυνατότητα μιας ενιαίας μελέτης αποκατάστασης, στατικής ενίσχυσης και λειτουργικής αναβάθμισης των δύο κτιριακών εγκαταστάσεων ώστε να δημιουργηθεί ένας ολοκληρωμένος πολιτιστικός πυρήνας για τον Αλμυρό.

Η κατεδάφιση ενός τμήματος και η διατήρηση του άλλου δεν αποτελεί από μόνη της στρατηγικό σχεδιασμό. Ο σχεδιασμός προϋποθέτει αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων επιλογών, τεχνική τεκμηρίωση και μακροπρόθεσμο όραμα για την αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας.

Ο προβληματισμός, λοιπόν, δεν είναι μόνο τι γκρεμίζουμε. Είναι ποιες δυνατότητες χάνουμε μαζί με αυτό. Από τη στιγμή που ένα κτίριο γκρεμίζεται, η επιλογή της αξιοποίησής του χάνεται οριστικά.

Επιπλέον, στον Δήμο μας υπάρχουν και άλλα δημόσια κτίρια που αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα στατικότητας και παλαιότητας.

Για αυτά αναζητούνται λύσεις αποκατάστασης και χρηματοδότησης, δεν κατεδαφίζονται. Συνεπώς οφείλετε να εξηγήσετε γιατί στο συγκεκριμένο κτίριο επιλέγεται ως πρώτη επιλογή η κατεδάφιση.

Άλλωστε δεν έχει παρουσιαστεί μελέτη που να αποδεικνύει ότι το κτίριο είναι αδύνατο να αποκατασταθεί, αδύνατο να νομιμοποιηθεί ή αδύνατο να αποκτήσει άλλη δημοτική χρήση.

Το τέταρτο επιχείρημα στο οποίο καταλήγει η έκθεση αυτοψίας του εν λόγω θέματος (7^ο) είναι: «Έχοντας υπ’ όψιν την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης στο πρόγραμμα «Φιλόδημος» για την κατασκευή νέου πολιτιστικού κέντρου προϋπολογισμού 7.000.000 ευρώ κρίνεται άστοχη και ασύμφορη η διατήρηση και η αποπεράτωση του εν λόγω κτίσματος ώστε να γίνει λειτουργικό.»

Αυτό δεν είναι τεχνικό συμπέρασμα. Είναι πολιτική και διοικητική κρίση.

• Η υποβολή πρότασης δεν σημαίνει έγκριση χρηματοδότησης.
• Ακόμη και αν στο μέλλον εγκριθεί η χρηματοδότηση, δεν αποδεικνύεται ότι το υφιστάμενο κτίριο δεν μπορεί να εξυπηρετήσει άλλη χρήση, δεδομένων των πολλαπλών αναγκών του Δήμου.
• Η ύπαρξη σχεδίου για νέο πολιτιστικό κέντρο δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ανάγκη κατεδάφισης ενός άλλου δημοτικού ακινήτου.

Η υποβολή μιας πρότασης χρηματοδότησης ύψους 7.000.000 ευρώ  δεν αναιρεί την υποχρέωσή μας να προστατεύσουμε και να αξιολογήσουμε ορθολογικά την υφιστάμενη δημοτική περιουσία.

Επομένως, θεωρώ ότι η κατεδάφιση αποτελεί πρόωρη και μη αναστρέψιμη επιλογή. Πριν χαθεί οριστικά ένα δημοτικό περιουσιακό στοιχείο, οφείλουμε να εξετάσουμε όλες τις δυνατότητες αξιοποίησής του και να αποφασίσουμε με πλήρη στοιχεία.

Καταψηφίζω την πρόταση υπερασπιζόμενη όχι το εγκαταλελειμμένο κτίριο αλλά τη νομιμότητα και τον ορθό σχεδιασμό και ζητώ να καταγραφεί στα πρακτικά η θέση της παράταξής μας ότι δεν έχουν εξαντληθεί οι δυνατότητες διατήρησης και αξιοποίησης του κτιρίου προς όφελος του Δήμου και των δημοτών.