Διπλό χτύπημα στις ελιές: ακαρπία και δάκος

Ο δάκος, ο μεγαλύτερος εχθρός των ελαιοπαραγωγών, φαίνεται πως για άλλη μία χρονιά θα καταστρέψει μέρος της σοδειάς κι όπως μάς επισημαίνουν ελαιοκαλλιεργητές της νοτιοδυτικής Μαγνησίας, ακόμη δεν έχουν τοποθετηθεί οι παγίδες σε αντίθεση με ό,τι έγινε πέρυσι τέτοια εποχή. Συν τοις άλλοις, τα περιβόλια παρουσιάζουν ακαρπία και όπως εκτιμάται, η φετινή σοδειά, για όσους την μαζέψουν, κυμαίνεται στο 30% εάν ο δάκος δεν την εξολοθρεύσει…

Για τους μη γνωρίζοντες, οι παγίδες είναι λάμπες με δόλωμα στα δένδρα που καταγράφουν τον πληθυσμό του δάκου ώστε ανάλογα με τις μετρήσεις, μετά να γίνουν οι ψεκασμοί. Η υγρασία και οι βροχές που έπεσαν ακόμη και μέσα στον Ιούνιο ευνοούν την ανάπτυξη αυτού του εντόμου.

Παραγωγοί είπαν πως η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται μεσοβέζικη, άλλα δένδρα έχουν καρπό, άλλα δεν έχουν, ενώ Βουλευτές προχώρησαν σε αναφορά στην Βουλή σχετικά με την ακαρπία στον παραδοσιακό ελαιώνα της Νοτιοδυτικής Μαγνησίας κατόπιν ενημέρωσης από τον συνεταιρισμό Oliveto Magnes. Ο Σύνδεσμος Παραδοσιακών Ελαιώνων Νοτιοδυτικής Μαγνησίας Oliveto Magnes, με επιστολή του προς τους Βουλευτές, το Υπουργείο και την Περιφέρεια, ζητά αυτοψία και ενεργοποίηση των έκτακτων οικονομικών ενισχύσεων  (De minimis) λόγω της καθολικής ακαρπίας  των ελαιώνων της Νοτιοδυτικής Μαγνησίας στις περιοχές Νηές Δ.Κ. Σούρπης , Τ.Κ. Αμαλιάπολης, Άγιος Δημήτριος Τ. Κ. Αχιλλείου.

Όπως αναφέρεται:  Οι ελαιώνες της περιοχής μας, οι οποίοι αποτελούν τον κύριο πνεύμονα της τοπικής οικονομίας, έχουν πληγεί από το φαινόμενο της καθολικής ακαρπίας. Δεν πρόκειται για μια φυσιολογική παρενιαυτοφορία, αλλά για το άμεσο αποτέλεσμα ενός παρατεταμένου κλιματικού σοκ. Τα ελαιόδεντρα, υφιστάμενα επί δύο συνεχόμενα έτη τις δραματικές συνέπειες της παρατεταμένης ανομβρίας, των ακραίων θερμοκρασιών και της γενικότερης κλιματικής απορρύθμισης, αδυνατούσαν να ολοκληρώσουν τον βιολογικό τους κύκλο, με αποτέλεσμα η φετινή παραγωγή να είναι πρακτικά μηδενική. Το μέγεθος της καταστροφής επιβεβαιώνεται με τον πλέον επίσημο και κατηγορηματικό τρόπο από την ίδια την Πολιτεία: Οι αρμόδιες υπηρεσίες (ΔΑΟΚ Π.Ε. Μαγνησίας) αποφάσισαν τη μη διεξαγωγή του προγράμματος δακοκτονίας στις περιοχές μας για την τρέχουσα περίοδο, καθώς η ανυπαρξία καρπού καθιστά το πρόγραμμα αντικειμενικά περιττό. Η απόφαση αυτή αποτελεί την επίσημη κρατική σφραγίδα που πιστοποιεί ότι φέτος οι ελαιοπαραγωγοί των Νηών, της Αμαλιάπολης και του Αγίου Δημητρίου  δεν θα έχουν απολύτως κανένα εισόδημα, ενώ ταυτόχρονα καλούνται να επωμιστούν το δυσβάσταχτο κόστος της καλλιέργειας και συντήρησης των κτημάτων τους για να κρατήσουν τα δέντρα ζωντανά. Επειδή ο κανονισμός του ΕΛΓΑ, ως έχει, δεν καλύπτει τις ζημιές από κλιματικά φαινόμενα που προκαλούν ακαρπία (παρά μόνο άμεσες ζημιές από παγετό, χαλάζι κ.λπ.), οι παραγωγοί μας βρίσκονται σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο.
Η επιβίωση εκατοντάδων οικογενειών και η διατήρηση του ελαιοκομικού ιστού της Μαγνησίας εξαρτάται από τις άμεσες ενέργειές σας, μιας και, όπως γνωρίζετε, η ελιά αποτελεί μονοκαλλιέργεια στις αναφερθείσες περιοχές».

Ο πρόεδρος του Oliveto Magnes επισήμανε μιλώντας στον «Λαό» πως στην περιοχή του Πτελεού υπάρχουν κτήματα που δεν έχουν καθόλου καρπό, ενώ άλλα, στα ισώματα  έχουν σοδειά γύρω στο 60% καθώς εκεί είναι διαφορετικές οι καιρικές συνθήκες. «Σε γενικές γραμμές εκτιμούμε πως η σοδειά κυμαίνεται στο 25-30%. Περάσαμε δύο καλοκαίρια με υψηλές θερμοκρασίες και ανομβρία που άφησαν έντονο αποτύπωμα στα δένδρα. Τα περιβόλια στα νοτιοανατολικά με προσανατολισμό προς τον ήλιο υπέστησαν θερμικό σοκ και δεν έχουν σοδειά» ανέφερε χαρακτηριστικά και συμπλήρωσε πως ό,τι έχει μείνει, απειλείται από τον δάκο: «Πρέπει να προλάβουμε μέσα στον Ιούνιο την ανάπτυξη του δάκου γιατί εάν δεν μειώσουμε τον πληθυσμό και πολλαπλασιαστεί, τότε η κατάσταση θα είναι ανεξέλεγκτη».

Στο ίδιο μήκος κύματος και οι επισημάνσεις του Αποστόλη Παναγιώτου, ελαιοπαραγωγού από το Αχίλλειο: «Στα περιβόλια μου που είναι περιποιημένα στα ισώματα, υπάρχει σοδειά, όχι πολύ καλή αλλά υπάρχει… Σε ένα κτήμα αντιθέτως που έχω στον Άγιο Δημήτριο, εκεί μιλάμε για ακαρπία. Πρέπει να τονίσουμε ότι έπρεπε από τους αρμόδιους φορείς να έχει ήδη γίνει ψεκασμός για τον δάκο, κάτι που όπως γνωρίζω συνέβη στην Πελοπόννησο. Εδώ δεν έχουν τοποθετηθεί ακόμη οι λάμπες. Πάντως, όσοι παραγωγοί στο Αχίλλειο έχουν βάλει παγίδες, βρίσκουν πολύ δάκο, οπότε έχουν αρχίσει να ψεκάζουν από μόνοι τους, κάτι που αυξάνει το κοστολόγιο παραγωγής».

Ο Στέργιος Κραβαρίτης, πρόεδρος του συνεταιρισμού Αγίων Θεοδώρων, έκανε λόγο για μειωμένη παραγωγή στο ήμισυ σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά: «Οι κλιματικές συνθήκες επηρεάζουν τα δένδρα καθώς δεν χιόνισε καθόλου τον χειμώνα, δεν είχε πολύ κρύο, οι ελιές «δούλευαν» συνεχώς και εξασθένησαν. Η παραγωγή είναι στο μισό από πέρυσι, γύρω στο 30-35% για την περιοχή των Αγίων Θεοδώρων και θα πέσει ακόμη χαμηλότερα διότι εμφανίζεται δάκος. Οι παραγωγοί που έβαλαν τις πρώτες παγίδες είδαν 8-10 ζωύφια όταν στα 6 η Περιφέρεια δίνει εντολή για ψεκασμό που ακόμη δεν έχει γίνει., Οι παραγωγοί κάνουν προς το παρόν την κάλυψη με δικά τους έξοδα».

Ενημέρωση για την δακοκτονία
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας των Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων, αναγκαία προϋπόθεση για τη διενέργεια του Προγράμματος δακοκτονίας  αποτελεί η εμφάνιση ποσοστού καρποφορίας ανώτερο του ελάχιστου ποσοστού 25% μιας πλήρους εσοδείας για τις ελαιοποιήσιμες και 20% για τις βρώσιμες ελιές.

Κλιμάκια της Ομάδας Διαχείρισης του Προγράμματος δακοκτονίας πραγματοποίησαν εκτενείς επιτόπιες επιθεωρήσεις κατά τα στάδια της ανθοφορίας και καρπόδεσης των ελαιοδέντρων στις ελαιοκομικές περιοχές, που εκδήλωσαν αρχικά θετική επιθυμία για την ένταξή τους στο πρόγραμμα δακοκτονίας έτους 2026. Ως γενική παρατήρηση εκτιμάται ότι η φετινή παραγωγή θα είναι σημαντικά χαμηλότερη μιας πλήρους εσοδείας.

Συνολικό ποσοστό περίπου 55% των ελαιοκομικών περιοχών των Π.Ε. Μαγνησίας & Σποράδων που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να εφαρμοστεί το πρόγραμμα Δακοκτονίας, που περιλαμβάνεται σε 24 ελαιοκομικές περιοχές Δ.Κ. και Τ.Κ., εκτιμάται ότι διαθέτει σήμερα μέτρια καρποφορία ανώτερη του ελάχιστου ποσοστού 25% μιας πλήρους εσοδείας για τις ελαιοποιήσιμες και 20% για τις βρώσιμες ελιές. Ωστόσο, η παρατηρούμενη σήμερα καρποφορία, η οποία δεν εκτείνεται σε όλες τις ελαιοκομικές περιοχές ούτε είναι της ίδιας ποσοστιαίας απόδοσης σε όλα τα ελαιοκτήματα, μπορεί να μειωθεί ποσοστιαία ή χωροταξικά κατά τους επόμενους μήνες. Για τους λόγους αυτούς θα πραγματοποιούνται επανέλεγχοι, προκειμένου να διαπιστώνεται η εξακολούθηση της ισχύος των προϋποθέσεων διενέργειας του Προγράμματος Δακοκτονίας.

Στον Δήμο Αλμυρού, οι εκτάσεις του ελαιώνα οι οποίες εκπληρώνουν επί του παρόντος τις προϋποθέσεις εφαρμογής του προγράμματος δακοκτονίας οι τοπικές κοινότητες Δρυμώνα, Πτελεού, Αγίων Θεοδώρων και Αχιλλείου εκτός του Αγίου Δημητρίου. Οι περιοχές που δεν θα εφαρμοστεί το πρόγραμμα δακοκτονίας κατά την τρέχουσα χρονιά, είναι οι κοινότητες Αμαλιάπολης, Σούρπης, Αγίου Δημητρίου Αχιλλείου.