Διακεκριμένοι νευροεπιστήμονες μίλησαν για τον ανθρώπινο εγκέφαλο στο Γυμνάσιο-Λ.Τ. Σούρπης

Με ιδιαίτερη επιτυχία υλοποιήθηκε η ημερίδα ενημέρωσης για τον ανθρώπινο εγκέφαλο   στο Γυμνάσιο – Λ.Τ. Σούρπης στις 11 Μαρτίου 2026. Στην εν λόγω ημερίδα, που αποτέλεσε μέρος των γενικότερων εκδηλώσεων με αφορμή την παγκόσμια εβδομάδα εγκεφάλου για το 2026,  προσκεκλημένοι ομιλητές ήταν τρεις διακεκριμένοι νευροεπιστήμονες, η κ. Φωτεινή Στυλιανοπούλου, ο κ. Παναγιώτης Πολίτης και η κ. Γιασεμή Κουτμάνη.

Την εκδήλωση προλόγισε ο Διευθυντής του Σχολείου, κ. Δημήτριος Μαμούρας και η κ. Ιφιγένεια Ζώγα, φιλόλογος του σχολείου  και παιδική φίλη της κ. Κουτμάνη, η οποία κατάγεται από τη Σούρπη. Η μαθητική κοινότητα είχε αναζητήσει φωτογραφικό υλικό με βάση  το οποίο δημιουργήθηκε ένα βίντεο με θέμα τα παιδικά της κας Κουτμάνη στις Νηες Σούρπης και την μετέπειτα επιστημονική της σταδιοδρομία. Η αναπαραγωγή του, που ήταν έκπληξη, συγκίνησε ιδιαίτερα την εκλεκτή ερευνήτρια.

Τον λόγο έλαβε στη συνέχεια ο κ. Παναγιώτης Πολίτης, ερευνητής στον τομέα της Ιστολογίας στο Κέντρο Βασικής Έρευνας του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: “Πώς δημιουργείται ο εγκέφαλος”. Ο κ. Πολίτης περιέγραψε τα βασικά στάδια ανάπτυξης του ανθρώπινου εγκεφάλου και παρουσίασε παθήσεις που σχετίζονται με βλάβες του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος στις διάφορες φάσεις της εξέλιξής τους, όπως η κατάθλιψη, η νόσος του Alzheimer, η νόσος του Parkinson, η σχιζοφρένεια. Ολοκλήρωσε την εισήγησή του εκφράζοντας την ελπίδα να πετύχει η ερευνητική του ομάδα στο ΙΙΒΕΑΑ τον ανώτερο στόχο της που είναι η κατανόηση συγκεκριμένων μοριακών μηχανισμών, ώστε να φτάσουμε μελλοντικά στην ανάπτυξη θεραπειών για τις ασθένειες και τους τραυματισμούς του νευρικού συστήματος.

Ακολούθησε η εισήγηση της κας Φωτεινής Στυλιανοπούλου, της πρωτοπόρου ερευνήτριας στη χώρα μας στον τομέα των Νευροεπιστημών, διδάκτορος Νευροεπιστημών στο Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ και πρώτης γυναίκας καθηγήτριας στον Τομέα Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ) στον τομέα της Βιολογίας/Νευροεπιστημών. Η κ. Στυλιανοπούλου ανέπτυξε το θέμα “Πώς επηρεάζουν οι πρώιμες εμπειρίες τον εγκέφαλο”. Με παραστατικό τρόπο αναφέρθηκε στη σημασία της μητρικής αγάπης και φροντίδας για την ισορροπημένη ανάπτυξη του παιδιού και στον  ρόλο που διαδραματίζουν συγκεκριμένες εμπειρίες  για τον τρόπο που σκέφτεται, αντιδρά και εξελίσσεται ένας ενήλικας.

Έπειτα η κ. Γιασεμή Κουτμάνη, ειδικός επιστήμονας με ανεξάρτητη ερευνητική δραστηριότητα στο Κέντρο Κλινικής, Πειραματικής Χειρουργικής & Μεταφραστικής Έρευνας του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) ανέπτυξε το θέμα “Γιατί θυμόμαστε και γιατί ξεχνάμε”. Στην εισήγησή της τόνισε ότι η Μνήμη είναι η σημαντικότερη ανώτερη λειτουργία του εγκεφάλου και ζωτικής σημασίας για κάθε άνθρωπο, καθώς διαμορφώνει και καθορίζει την ίδια του την ύπαρξη. Η μνήμη προηγείται της μάθησης και δεν είναι ένας υπολογιστής που απλά αποθηκεύει πληροφορίες. Με διαδραστικό τρόπο και παιχνίδια μνήμης στα οποία συμμετείχαν μαθητές και εκπαιδευτικοί έγινε κατανοητό το γιατί δεν θυμόμαστε όλοι τα ίδια πράγματα και γιατί δημιουργούνται μέσα μας συχνά ψευδαισθήσεις.

Οι εισηγήσεις ολοκληρώθηκαν με τα ερωτήματα που απηύθυναν οι μαθητές και στους τρεις ομιλητές και σχετίζονταν με θέματα όπως: “Γιατί όταν έχουμε άγχος ξεχνάμε πράγματα που ξέρουμε καλά;”, “Μπορεί η έλλειψη ύπνου λόγω άγχους να επηρεάσει τη μνήμη;”, ” Ποια πράγματα μας βοηθούν να θυμόμαστε καλύτερα, όταν διαβάζουμε;”, ” Μπορούν οι αναμνήσεις μας να είναι λανθασμένες;”, “Είναι καλό που  ξεχνάμε κάποια πράγματα;”, “Μπορούν οι αρνητικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας να ξεπεραστούν αργότερα και με ποιον τρόπο;” κ.α.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης οι μαθητές χωρίστηκαν σε  δύο ομάδες και είδαν μέσα από τα μικροσκόπια που είχαν φέρει μαζί τους οι ερευνητές πλακίδια με νευρώνες και τον ιππόκαμπο εγκεφάλου ζώου. Οι ομιλητές, όσο οι μαθητές παρατηρούσαν το υλικό, απαντούσαν σε απορίες των μαθητών και έδειχναν σε κάθε μαθητή ξεχωριστά τα παρασκευάσματα εμβρύων τρωκτικών που είχαν σε ειδικά φιαλίδια.

Η εκδήλωση έδωσε μια θαυμάσια ευκαιρία από τη μια στους ερευνητές να κάνουν γνωστά θέματα που θεωρούνταν αυστηρά επιστημονικά και από την άλλη στους μαθητές να οικειωθούν τον χώρο της επιστήμης και να ευαισθητοποιηθούν πάνω σε ειδικά ζητήματα που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, γεγονός που ήταν και ο απώτερος στόχος της διοργάνωσης της Εβδομάδας Εγκεφάλου σε παγκόσμιο επίπεδο.