Θέατρο, χορός, τραγούδι για διατήρηση λαογραφικών στοιχείων – φωτορεπορτάζ από την πολιτιστική σύμπραξη Ιώνων-Φιλοπρόοδου

Την Κυριακή 1η Φεβρουαρίου 2026, στο Δράγνειο αμφιθέατρο Νέας Αγχιάλου, η Πολιτιστική Εστία Μικρασιατών Ν. Ιωνίας Μαγνησίας «Ίωνες», ανταποκρινόμενη θετικά στο κάλεσμα του Φιλοπρόοδου Σύλλογου Νέας Αγχιάλου, παρουσίασε τη μουσικοθεατρική παράσταση: «Αγιοβασιλιάτικα αρραβωνιάσματα», στην Ανατολική Θράκη».

Το έργο βασίστηκε σε ένα κεφάλαιο του ιστορικού-ηθογραφικού μυθιστορήματος «Αργυρά Όνειρα» της Αργυρώς Μάμαλη-Κοπάνου, προέδρου της Εστίας ” Ίωνες” και σε σκηνοθεσία της Κικής Δανιηλίδου. Συμμετείχαν τα μέλη του Θεατρικού Τμήματος, της Χορωδίας και Χορευτικού Τμήματος της Εστίας «Ίωνες»,η Δημοτική Χορωδία Νέας Αγχιάλου με μαέστρο την κα Μαριάννα Σαμαρτζή, το Παιδικό Τμήμα Παραδοσιακών Χορών του Φιλοπρόοδου Συλλόγου Νέας Αγχιάλου, με χοροδιδάσκαλο την κα Μαρία-Ζωή Λημνιώτη και πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Δήμου Βόλου.

Οι πολιτιστικοί σύλλογοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της άυλης και υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς, στην πνευματική καλλιέργεια των πολιτών και στη διατήρηση και μετάδοση των πολιτισμικών και λαογραφικών στοιχείων στη νεότερη γενιά. Η ιστορική μνήμη αποτελεί ζωντανό κληροδότημα που πρέπει να καταγράφεται και να διδάσκεται, λειτουργώντας ως «πολιτική πράξη» ενάντια στη λήθη και τη σιωπή.

Στην ομιλία της, η κα Αργυρώ Μάμαλη-Κοπάνου επισήμανε μεταξύ των άλλων: Ταξιδεύουμε σήμερα, με αφορμή το έργο, στις πατρίδες τα Ανατολικής Θράκης, στα πανέμορφα χωριά και τις πολιτείες εκεί που άνθισε για τρεις χιλιετηρίδες  ο Ελληνισμός. Στην περιοχή της Ραιδεστού θα επισκεφτούμε το χωριό Κούμπαο, Κουμ η άμμος μπαγ το αμπέλι, το Χρυσάμπελλο με την ελληνική ονομασία, απλωμένο στη θάλασσα Μαρμαρά με τη χρυσή άμμο στην παραλία και στεφανωμένο με τους απέραντους  ορεινούς αμπελώνες . Το 1922, αμιγώς ελληνικό χωριό είχε περίπου 3.500 κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνταν με την αμπελουργία  την αλιεία και το εμπόριο, ενώ τα προϊόντα τους προωθούνταν στις αγορές της Κωνσταντινούπολης και άλλων πόλεων.

Χρέος μας είναι να μη λησμονούμε την ελληνική παρουσία σε ακμαίες άλλοτε περιφέρειες, ούτε να περιχαρακώνουμε την ιστορία μας στη μεθοριακή γραμμή που περιλαμβάνει τις περιοχές τις οποίες επιδίκασαν στο ελληνικό κράτος οι ισχυροί της γης. Η έξοδος των Θρακών από τις πατρογονικές Εστίες αποτελεί επώδυνη περιπέτεια του Ελληνισμού και  ανήκει στη συλλογική μνήμη. Εμείς, έχουμε υποχρέωση να διατηρήσουμε αυτή τη μνήμη ζωντανή Χρέος και τιμή  στην ιστορία μας , και  στους πρωταγωνιστές της.

Η γλώσσα, η θρησκεία, τα αρχαιολογικά ευρήματα, τα ήθη κι έθιμα και πολλά άλλα αποτελούν αποστομωτική απάντηση σε κάθε ανθελληνική προπαγάνδα και διαψεύδουν σοβινιστικά, αυθαίρετα συμπεράσματα των γειτόνων μας. Σε μια περιοχή όπου ο  αριθμός των Τούρκων  ήταν κάποτε μικρότερος  από το μισό των Ελλήνων και οι Βούλγαροι  το τρίτο φυλετικό στοιχείο. Οι Έλληνες είχαν εντυπωσιακή πληθυσμιακή οικονομική ,πολιτιστική και κοινωνική παρουσία.

Οι διεθνείς συνθήκες οι οποίες σκηνοθετήθηκαν εξυπηρετώντας ξένα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, οι εδαφικές διεκδικήσεις των βαλκανικών λαών, μαζί και η ολιγωρία των ελληνικών κυβερνήσεων  και ο διχασμός, συνετέλεσαν στο διαμελισμό της ενιαίας Θράκης. Το μεγαλύτερο τμήμα της, η Βόρεια Θράκη ή Ανατολική Ρωμυλία  προσαρτήθηκε  στη Βουλγαρία από το 1885 κι έτσι χάνουν τις πατρίδες τους Σωζοπολίτες, Βαρναίοι, Αγχιαλίτες, Καβακλιώτες και πολλοί άλλοι. Το δεύτερο σε έκταση, η Ανατολική Θράκη περιέρχεται στην Τουρκία με τη συνθήκη των Μουδανιών το 1922, και το μικρότερο τμήμα, η Δυτική Θράκη, στην Ελλάδα.

Στο βιβλίο λοιπόν μέσα  στα Αργυρά άρα και  πολύτιμα όνειρα που βλέπει η Αργυρή ταξιδεύοντας προς το Παρίσι για να συναντήσει τις αδερφές της,  ο αναγνώστης γνωρίζει  την ’τακτοποιημένη’’ και  γλυκιά ζωή  εκεί  στην πατρίδα, τον κύκλο του χρόνου με τις συνήθειες, τις ασχολίες, τις γιορτές, τα έθιμα, επίσης  τα τραγούδια, τους γάμους, τις συναναστροφές με συγγενείς , φίλους, χωριανούς, ξένους,αλλόθρησκους, καθώς και διάφορα κωμικά ή συγκινητικά περιστατικά. την αρμονική συνύπαρξη με το σύνοικο τουρκικό  στοιχείο. Κι έπειτα μέσα στο βιβλίο ,  η μοίρα αυτού του τόπου και του χωριού προβάλλει σε μικρογραφία όλη τη μοίρα του ελληνισμού της Ανατ. Θράκης στις αρχές του 20ού αιώνα.

Προβάλλεται ο πολύπαθος βίος των Ανατολικοθρακών μαζί και της οικογένειας Βογιατζή όταν βρέθηκαν πολύ  γρήγορα στη δίνη συγκρούσεων και ανακατατάξεων εξαιτίας  εδαφικών διεκδικήσεων των Βουλγάρων πανσλαβιστών, πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων των Μεγάλων Δυνάμεων, επέκτασης του τουρκικού μουσουλμανισμού εις βάρος του χριστιανικού στοιχείου. Τελικά προχωρώντας άθελά τους στης εξορίας το δρόμο, εγκατέλειψαν, άμοιροι, διωγμένοι πρόσφυγες δύο φορές- μία το 1914  και τη δεύτερη φορά οριστικά-το 1922 τα σπίτια, το βιος τους, τα  ιερά χώματα των προγόνων τους.